takmaisim | 01.05.2005 13:47:34

bir dolmakalem mekanik olarak üç bölüm halinde incelenebilir :
1. mürekkep haznesi (resimde reservoir)
2. besleme sistemi (resimde feed)
3. kalem ucu (resimde nib)

modern dolmakalemlere mürekkep doldurulması ya içerisindeki piston sistemi vasıtasıyla sifonlama yapılarak,emme sistemi ile ya da kartuş değiştirilerek yapılır.
besleme sistemi, mürekkebin hazneden ya da kartuştan kalem ucuna akmasını sağlayan bir dizi kanal ve yivden oluşur.bu sistemin amacı uca mümkün olan en fazla miktarda mürekkebin, en az akma ve zayiatla ulaşmasını sağlamaktır.aynı zamanda hazne içindeki basınç ile kalemin kullanıldığı ortamdaki basıncı dengelemek gibi bir görevi de vardır.çoğu kalemde bu basınç değişikliğini dengeleyen bir dizi yardımcı kanal bulunur.
dolma kalem ucunu diğer kalemlerden ayıran en önemli özellik, bir yarış otomobili sürücüsünün aracın direksiyonundan hızını ve aracın yol tutuşunu hissedebilmesi gibi, yazı yazan kişinin de yazdığı yazıyı hissedebilmesidir.dolma kalem ile yazılan yazı, kaleme uygulanan basınç, kalemin kağıda olan açısı ve kalemin ucunun eksenindeki değişikliklere bağlı olarak farklılk gösterir.uçlarda çelik, altın ve platinyum kullanılır.ucun kağıt üzerinde takılmadan kayabilmesi ve esnek olması için genellikle altın kullanılır.altın aynı zamanda mürekkep ile temastan doğabilecek korozyonu da en aza indirgemesi açısından önemli bir malzemedir. uçlarda 14 veya 18 karat altın kullanılır.ancak kalemin en ucuna yani kağıda temas ettiği noktaya kısa zamanda aşınmasını önlemek için iridyum ya da rodyum madeninden imal edilmiş bir parça lehimlenir.
kalem ucunun imalat aşamaları şunlardır :
1. uç malzemesi incelik ve esnekliği sağlamak üzere 10-20 mm.'ye kadar inceltilir
2. fazlalıklar kesilir
3. en uç kısım için iridyum altına lehimlenir
4. birleşim yeri kumlama ile temizlenir.
5. yivli iki silindir arasında 1mm'ye kadar inceltilir
6. bir pres vasıtasıyla tekrar fazlalıklar alınır
7. göz deliği açılır
8. uca kavisi,eğimi verilir
9. bir kesim diski vasıtasıyla
uç ile göz deliği arasında bağlantı oluşturulur
10. ucun üst kısmı parlatılır, alt kısmı ise mürekkep akışını düzenlemek üzere matlaştırılır.

dolmakalemin gövdesi için ise dayanıklı bir malzeme kullanılır.ilk dolmakalemlerde kükürtlenmiş (volkanize) kauçuk kullanılırken bugün selüloit malzemeler kullanılmaktadır.bu yeni malzeme kalemlerin gövdelerinin çok değişik renklerde imal edilmesine de olanak vermiştir. pahalı dolmakalemlerde gövde için saf gümüş, altın kaplama saf gümüş,som altın hatta platinyum gibi malzemeler de kullanılır.